SZKŁO w grafice

Szkło jest masą o niekrystalicznej budowie o następującym składzie chemicznym: krzemionka (czysty piasek) ok. 55-80%, węglan sodowy lub potasowy (soda, potas), kreda lub wapień, barwniki oraz inne domieszki stosowane w celu uzyskania dobrej przezroczystości. Wspomniane składniki topi się w specjalnych piecach w temperaturze od 1200 do 1450°C w zależności od rodzaju szkła.

Stopione szkło formuję się przez wydmuchiwanie, walcowanie lub odlewanie. Dla otrzymania szkła o specjalnych własnościach stosuje się domieszki w postaci np. związków ołowiu do wyrobu szkła kryształowego, związku potasu do szkła trudno topliwego, kwasu borowego do szkła jenajskiego, do szkła zwykłego dodaje się związki sodowo-wapniowe.

Szkło jest bardzo cenione dzięki przezroczystości, nie przenikliwe dla par, gazów, cieczy, jest złym przewodnikiem ciepła i elektryczności, odporne na działanie czynników atmosferycznych i środków chemicznych. Szkło używane jest w poligrafii w technice światłodrukowej jako podkład pod emulsję żelatynową, we fluoroforcie do trawienia rysunków na szybie. Jedynie kwas fluorowodorowy działa na powierzchnię szkła.

Komentarze (0) 09.06.2009. 21:51

ALUMINIUM w grafice

Aluminium (glin) - Al - występuje w przyrodzie tylko w postaci związków. Do otrzymania czystego metalu służy boksyt. Przerabiany on jest na czysty tlenek glinu, który na drodze elektrolizy w stopionym kryolicie z dodatkiem innych fluorków daje metaliczne aluminium o barwie srebrzystej. Ciężar właściwy aluminium wynosi 2,70 G/cm3. Aluminium topi się w .temperaturze 650°C. Jest to metal kowalny, ciągliwy, daje odlewy przy czym nieco się kurczy, posiada dużą przewodność cieplną i elektryczną. Pod wpływem powietrza pokrywa się cienką warstwą tlenku glinowego. Najsilniej działa na aluminium kwas solny i fluorowodorowy, oraz ług sodowy i potasowy. W kwasie siarkowym i azotowym aluminium jest trudno rozpuszczalne. Zastosowanie tego metalu jest bardzo duże. W grafice używany jest do wyrobu płyt w technice algrafii i offsetowej. Płyty do celów poligrafii otrzymuje się przez walcowanie, szlifowanie i polerowanie lanego aluminium.

Komentarze (0) 09.06.2009. 21:50

CYNK w grafice

Cynk (Zn) - c. wł. 7,1 - punkt topliwości 419°C. Otrzymuje się przez prażenie rudy cynku przy dostępie powietrza i przez ogrzewanie jej następnie z węglem. Blachy z czystego cynku mają barwę błękitno-białą, przełom krystaliczny i są twarde. Cynk ogrzany do temperatury 100-150°C daje się łatwo walcować, kuć i prasować, natomiast ogrzany do 200°C staje się kruchy i łamliwy. Na wolnym powietrzu powleka się szarą powłoką będącą tlenkiem cynku, która chroni dalszą część cynku przed utlenianiem się. Cynk ma mniej zalet w rytownictwie niż miedź, gdyż odznacza się niewielką plastycznością i jest dosyć kruchy, jest natomiast o wiele tańszy od miedzi i dlatego ma duże zastosowanie w grafice.

W technikach grafiki artystycznej, podobnie jak w chemigrafii, używa się płyt cynkowych graficznych (chemigraficznych); posiadają one znormalizowany skład chemiczny, format 50X65 cm oraz grubość 1 mm, 2 mm, 5 mm. Płyty są odlewane fabrycznie. Podczas stygnięcia powierzchnia górna i dolna jest nieco odmienna. Powierzchnia dolna jest bardziej drobnoziarnista, trawienie na niej przebiega równomierniej, przeto nadaje się lepiej do celów graficznych. Na strome górnej umieszczony jest znak firmy. Cynk powinien być czysty bez domieszek węgla, ołowiu, siarki, antymonu i arszeniku. Dodatek kadmu z niewielką ilością magnezu i aluminium jest korzystny, gdyż ogranicza powstawanie gruboziarnistej struktury przy ogrzewaniu, pozwala na równoczesne trawienie i daje dostateczną twardość płytom.

Komentarze (0) 09.06.2009. 21:50

MOSIĄDZ w grafice

Mosiądz jest stopem dwóch części miedzi i jednej części cynku. Twardszy od cynku, trawi się na nim nieco gorzej niż na miedzi. Używany jest przeważnie na klisze do tłoczeń i do trawienia rysunków o grubszych kreskach. Nadaje się do celów rytowniczych.

Komentarze (0) 09.06.2009. 21:49

MIEDŹ w grafice

Miedź (Cu) jest najcenniejszym metalem dla artysty grafika. Miedź rodzima, idealnie czysta, występuje z domieszką srebra, bizmutu, arsenu i śladami ołowiu i taką wydobywa się w Północnej Ameryce nad jeziorem Górnym i w Ameryce Południowej, na Uralu w ZSRR oraz w Polsce. Zazwyczaj miedź wytapia się z kruszców miedzi, jak kuprytu (tlenek miedzi), halkopirytu (siarczku żelaza i miedzi) oraz z zasadowych węglanów miedzi, tj. malachitu i lazurytu. Najbardziej rozpowszechnionym kruszcem jest halkopiryt, który zawiera w swym składzie żelazo, siarkę, miedź i inne metale, dlatego też do oddzielania tych składników od miedzi stosuje się tzw. metodę suchą i mokrą. Chemicznie czystą miedź otrzymuje się stosując metodę elektrolityczną, która polega na przepuszczaniu prąd*i elektrycznego przez roztwór siarczanu miedzi. Na katodzie osiada wówczas chemicznie czysta miedź, domieszki zaś pozostają w elektrolicie. Miedź kuta na zimno twardnieje, rozgrzana do czerwoności i ostudzona nagle w wodzie mięknie, staje się plastyczna, daje się kuć i obrabiać. Jest to odwrotna właściwość niż u stali. Miedź oczyszczona mechanicznie i podgrzewana stopniowo powleka się barwami nalotowymi począwszy od żółtej, przechodząc następnie w pomarańczową, czerwoną, niebieską, fioletową, brązową i wreszcie pokrywa się czarną powłoką, czyli tlenkiem miedzi. W wilgotnym powietrzu w obecności C02 utlenia się tworząc zieloną powłokę, zwaną patyną naturalną lub grynszpanem szlachetnym. Miedź jest najodpowiedniejszym materiałem do rytownictwa, gdyż duża plastyczność umożliwia swobodne rytowanie kreski, oraz jest najlepszym metalem do trawienia rysunków graficznych, gdyż ma strukturę drobniejszą i twardszą od cynku. Pod wpływem podgrzewania jej struktura wewnętrzna nie zmienia się. Trawienie odbywa się równomiernie - rysunek wypada ostro i precyzyjnie, ze względu na wysoką cenę używa się blach miedzianych na prace o wysokiej jakości.

W rotograwiurze walce powlekane są elektrolitycznie cienką koszulką miedzianą, na której po odpowiednim przygotowaniu rysunek jest trawiony chlorkiem żelazowym. Zaznaczyć należy, że miedź zanieczyszczona innymi składnikami trawi się szybciej od miedzi oczyszczonej.

Blacha miedziana bywa używana, ale już bardzo rzadko jako podobrazie w malarstwie olejnym. Aby uchronić malaturę przed ujemnym oddziaływaniem miedzi, pokrywa się ją zaprawą ochronną i izolującą, tj. kryjącą farbą olejną.

Komentarze (0) 09.06.2009. 21:48