Obrazy olejne

SPOIWA NIEORGANICZNE w malarstwie

Mleko wapienne

Mleko wapienne stosuje się jako spoiwo w technice wapiennej fresco secco i al fresco oraz do pogruntowania tynku. Kamień wapienny (węglan wapniowy) pod wpływem prażenia z dostępem powietrza traci dwutlenek węgla i przechodzi w wapna palone (tlenek wapnia), które po zalaniu małą ilością wody pochłania ją i rozgrzewa się, przy czym wapno rozpada się i ulega „zgaszeniu"dając wodorotlenek wapnia. Wapno gaszone zalane większą ilością wody zamienia się na tłu-stawą masę, a przy większym rozcieńczeniu wodą - na mleko wapienne i wodę wapienną. Kamień wapienny czysty, bez innych składników, daje po wyprażeniu wapno tłuste, zanieczyszczone zaś daje wapno chude, słabo wiążące. Do celów malarskich najodpowiedniejsze jest takie wapno gaszone, które było zakopane w ziemi w ciągu kilku lat. Wapno gaszone jest alkaliczne i dlatego nie można ze spoiwem wapiennym mieszać niektórych farb, gdyż tracą one swoją barwę (nie są odporne na alkaliczne działanie wapna). Wapno gaszone jako zaprawa murarska w połączeniu z piaskiem krzemowym rzecznym wiąże dwutlenek węgla z powietrza i tworzy po pewnym czasie skamieniałą masę.

Gips

Gips (CaS04-2H20, siarczan wapniowy dwuwodny) jest bardzo rozpowszechniony w przyrodzie. Gips otrzymuje się przez wypalanie naturalnych skał gipsowych, a następnie przez zmielenie wypalonego produktu na proszek. Najczystszy gatunek skał gipsowych zwie się alabastrem. Nazwa pochodzi od miejscowości Alabastron w Egipcie Górnym, gdzie znajdują się najlepsze gatunki alabastru. W Polsce występuje gips we wszystkich postaciach krystalograficznych. Gips wypalony ma ciężar właściwy 2,75, bezwodny siarczan wapniowy 2,90. Gips zawiera wodę krystaliczną, którą przy ogrzewaniu stopniowo traci. Wypalanie gipsu naturalnego ma za zadanie wydalenie z niego wody. Zależnie od stopnia ogrzania nabiera gips palony różnych własności i wtedy ma zastosowanie do różnych celów. Gips naturalny nie odwodniony zawiera ponad 20% wody krystalicznej i z trudnością rozpuszcza się w wodzie (1 część gipsu w 400 częściach wody). W miarę podgrzewania wody rozpuszczalność gipsu wzrasta. Gips podgrzany do temperatury 130°C traci część wody krystalicznej, zarobiony wodą tężeje prędko. Jest to tzw. gips sztukatorski. Przy twardnięciu stopniowo powiększa swoją objętość o 1%, a po pewnym czasie zamienia się na masę twardą i dlatego stosuje się go do odlewania, gdyż dokładnie wypełnia formy. Przez ogrzewanie w wyższych temperaturach 200-500°C gips traci resztę wody, a jednocześnie traci swe własności łączenia się z wodą i tężenia. Gips taki zwie się przepalonym. Gips sztukatorski zmieszany z klejem i boraksem lub zarobiony ałunem po stwardnieniu i wyszlifowaniu jest podobny do marmuru (sztuczny kamień, sztuczny marmur).

Gips używany jest do odlewów, do ozdób architektonicznych, do zapraw malarskich, tynków i do wielu innych celów. Przez dodanie niewielkiej ilości gipsu do zaprawy wapiennej otrzymuje się zaprawę gip-sowowapienną. Zaprawa taka po stwardnieniu ma dużą wytrzymałość. Z drewnem i trzciną wiąże się mocniej, nie pęka i nie odstaje od ścian. Woda wapienna lub klej stolarski dodane do masy gipsowej opóźniają znacznie twardnienie gipsu. Dodatek kleju do gipsu opóźnia znacznie jego wiązanie, masę zaś wzmacnia, zmniejsza jego porowatość i zwiększa elastyczność. Zależnie od stopnia zmielenia gipsu rozróżniamy różne jego gatunki. Najgrubszy gips używany jest do celów budowlanych, najdrobniejszy do zapraw i sztukaterii. Gips tak zwany cienki otrzymuje się z gipsu palonego moczonego przez dłuższy czas w dużej ilości wody. Tworzy się w tych warunkach delikatny jedwabisty proszek gipsu dwuwodnego. Gips taki nie ma zdolności wiązania się po zarobieniu wodą. W celu związania go używa się kleju stolarskiego. Używany jest do wykańczania delikatnych ozdób gipsowych. Kładziony w cienkich warstwach słabo kryje. Dawniej używany bywał na wierzchnie warstwy zaprawy gipsowej pod malowidła na deskach. Gips do celów artystycznych używano również w starożytności w Egipcie i w Rzymie.

Szkło wodne

Szkło wodne powstaje przez stapianie piasku z sodą bezwodną lub potażem. Otrzymane szkliwo rozpuszcza się w wodzie pod ciśnieniem. Roztwór 33% nazywamy szkłem wodnym pojedynczym, a 66% podwójnym. Jest to bezbarwna, przeźroczysta, ciągliwa ciecz, rozpuszczalna w wodzie destylowanej lub w deszczówce. Roztwór szkła wodnego chciwie absorbuje kwas węglowy z powietrza, przy czym rozkłada się na węglan sodowy i kwas krzemowy, który wydziela się w postaci bezpostaciowego proszku. Stosowany jest w przemyśle papierniczym, mydlarskim, tekstylnym, do konserwacji jaj, jako środek klejący do porcelany, w malarstwie mineralnym jako spoiwo. W budownictwie szkło wodne zmieszane ze spoiwem wapiennym daje trwałą powłokę fasadową. Wyrabiane w kraju szkło wodne ma stężenie 36-45° Be.

09.06.2009. 22:54

Komentarze

Ten temat nie został jeszcze skomentowany