Pędzle w malarstwie

Pędzel składa się z trzonka, najczęściej drewnianego, nasadki metalowej (skuwki) i właściwego pędzla do malowania, tj. włosów, szczeci, piórek pochodzenia zwierzęcego oraz syntetycznego. Produkowane są jako pojedyncze lub podwójne, tj. dwustronne, okrągłe i płaskie w kilku lub kilkunastu wielkościach. Wielkości są oznaczone numerami. Pędzle lepszego gatunku do techniki akwarelowej, temperowej i precyzyjne retuszerskie są miękkie i sprężyste. Produkowane są z włosów kuny, bobra, sobola, wielbłąda, tchórza lub wiewiórki. Stosuje się też włosy z ucha krowy, które są odpowiednie do techniki akwarelowej i temperowej. Do technik malarskich o spoiwach tłustych i w malarstwie ściennym używa się pędzli ze szczeci świni, krowy, dzika, wołu, byka i in. Do malowania małych i miniaturowych prac używa się włosów sobola, kota perskiego lub piórek ptasich, np. słonki. Posiadając odpowiedni włos można sporządzić pędzel samemu, np. do akwarel i temper: do krótkiej rurki szklanej, o średnicy zależnej od grubości wykonywanego pędzla, na jednym końcu zatopionej nad palnikiem gazowym wsypuje się włos właściwym końcem, wypełniając nim starannie i dokładnie rurkę. Dno rurki musi przybrać kształt kropli, lekko stożkowaty. Zakończenie pędzla przyjmuje kształt półokrągły. Następnie wystające z rurki włosy okręca się cieniutką nitką i to zakończenie pędzla zanurza się w kleju stolarskim garbowanym ałunem. Najlepszy ze sposobów wyrobu pędzli opracowany przez Wł. Gackiego polega na układaniu włosów na nitce. Do deseczki wbija się dwa małe gwoździki w odstępie np. 15 cm i napina się nitkę zanurzoną w kleju w odstępie kilku milimetrów od deseczki. Włosy właściwym końcem układa się na nitce obok równo i starannie. Do pędzli retuszerskich precyzyjnych włosów układa się pojedynczo pęsetką. Następnie zdejmuje się nitkę z tak ułożonymi włosami, owija wystrugany odpowiednio patyk o pewnej grubości i zawiązuje nitkę. Otrzymany pędzel usuwa się z patyka i zanurza' w wodzie aż do nitki. Włos przybiera spiczasty kształt. Po wyciśnięciu nadmiaru wody owija się go paskiem z celofanu w szpic; wsuwa do skuwki wyciągając pędzel drugim otworem na odpowiednią długość. Celofan zdejmuje się aż do skuwki, następnie do skuwki wsypuje się szczyptę sproszkowanej kalafonii i ostrożnie nad palnikiem zatapia się ją. Tak umocowuje się włos w skuwce. Po tym zabiegu wbija się do skuwki patyk. Skuwki starych zużytych pędzli podgrzewa się nad świecą i usuwa szczypcami stare włosy, a następnie patyk. Oczyszczone skuwki można użyć do nowych pędzli. Włosie pędzli olejnych i temperowych w razie częściowego zużycia można przez podgrzanie metalowej skuwki nad świecą nieco wyciągnąć. Pędzle takie mogą być jeszcze przydatne do malowania. Precyzyjne pędzle otrzymujemy z włosów zrywanych z karku dwumiesięcznego kota perskiego. Włos jest miękki jak wata i daje się łatwo zwijać i formować w palcach. W palcach i w dłoni robi się wałeczek, a na jednym końcu starannie szpic. Następnie szpic wsuwa się do cienkiej rurki bambusowej i popycha go drutem dotąd, aż ukaże się jego koniec z drugiej strony. Pędzel jest zakończony jednym włosem. Tak wykonanym pędzlem można malować akwarelą lub temperą bardzo precyzyjne rysunki. Pędzle powinny być zawsze czyste, po użyciu wypłukane lub przemywane w mydlanej wodzie, następnie odpowiednio uformowane i wysuszone. Przechowuje się je tak, aby włos nie dotykał ścianek pudełka, przymocowuje się je gumką do tekturki. Pędzle używane w malarstwie dekoracyjnym są różnego kształtu i wielkości oraz mają odpowiednie nazwy. Pędzle dużych rozmiarów, używane do zakładania tła (pobielania) i dużych płaszczyzn i wykonane z długiej szczeci oprawionej w deszczułki z trzonkiem, nazywają się ławkowcami lub szczotkami (prostokątne). Stosowane są w technikach klejowej wapiennej i temperowej chudej. Pędzle okrągłe zaś (tarczowe, patronowce) — do szablonowania i do nakrapiania.

Stylowce - trzonkowce, skuwkowce

Stylowce są to mniejsze pędzle do powlekania niedużych płaszczyzn, pasów szerokich, do malowania przez szablon. Wykonuje się je z długiej szczeci, którą oprawia się w drewno lub metalową skuwkę. Używane są też w technice olejnej i temperowej.

Pierścieniowce

Pierścieniowce stosujemy w technice klejowej do wyciągania pasów przy użyciu linii. Są okrągłe, mają długą, równo ściętą szczeć, oprawioną w skuwkę metalową. W technikach olejnych i temperowych tłustych używa się również pędzli płaskich o krótkiej szczeci, krzywiaki zaś są przydatne domalowania trudno dostępnych miejsc. Do wykonywania różnych ornamentów w technice klejowej używa się pędzli włosianych okrągłych i płaskich. Pędzli szczecinowych używa się w technikach olejnych i temperowych. Do technik pokostowych i lakierowych w celu wygładzenia wierzchnich warstw olejnych używane są pędzle okrągłe i płaskie, tzw. fleisaki (wygładziki) o krótkiej, ale różnej wielkości szczeci borsuczej. W malarstwie zamiast pędzli używane są również wałki futerkowe przyspieszające pracę. Szczotka do tepowania służy do wykańczania powierzchni powłoki olejnej i klejowej, wyrównywania i tonowania. Oprócz wymienionych ? używane są jeszcze do robót specjalnych pędzle, tzw. konturowce, pisaki do liternictwa, artystyczne szczeciaki i inne Dobry pędzel uprzyjemnia pracę, dlatego też trzeba o niego dbać. Po użyciu należy go dobrze wymyć i zawiesić na sznurku. Do pędzli długo nie używanych należy często zaglądać, gdyż mogą być zniszczone przez mole. Pędzle po farbach klejowych myje się w wodzie z mydłem. Po wytrzepaniu zawiesza się na sznurku szczeciną w dół. Pędzle po farbach olejnych wyciska się z resztek farby i myje się w rozcieńczalnikach, np. w benzynie, nafcie, olejku terpentynowym, następnie przechowuje się je zanurzone włosem w dół w specjalnych naczyniach w wodzie (tylko samą szczeć) tak, aby nie dotykały dna naczynia. Pędzle zaschnięte moczy się w octanie butylu, amylu, benzenie, w mydlanej wodzie, w których to roztworach ugniatane miękną.

05.06.2009. 13:42

Komentarze

Ten temat nie został jeszcze skomentowany

Dodaj komentarz

* = wymagane pole

:

:

:


4 + 5 =