Obrazy olejne

LITOGRAFIA, CYNKOGRAFIA I ALGRAFIA

Technikę druku płaskiego wynalazł w 1798 r. Alojzy Senefelder zupełnie przypadkowo. Użył on wypolerowaną płytę kamienną, tj. łupek wapienny o strukturze zbitej i jednolitej (zob. Kamień litograficzny).

W Polsce poświęcił się litografii lekarz z zawodu, Jan Siestyński (1788-1824), który założył pierwszą w Polsce pracownię litograficzną w Warszawie w 1818 r.

Na wyszlifowanym kamieniu litograficznym wykonuje się odpowiednimi materiałami za tłuszcza jącymi w postaci tuszu i kredek litograficznych rysunki za pomocą piórka i pędzla (zob. Kamień litograficzny, tusz i kredki litograficzne). Kamień po wykonaniu rysunku trawi się rozcieńczonym kwasem azotowym z dodatkiem płynnej gumy arabskiej. Pod wpływem trawienia powierzchnia nie zarysowanego kamienia litograficznego pokrywa się cieniutką warstewką soli wapiennej utrzymującą wodę i odpychającą tłuste farby litograficzne. Nie wytrawiony węglan wapniowy pokryty tuszem (rysunek) przyjmuje łatwo farbę litograficzną. Technika litograficzna dzieli się na kilka metod, zależnie od sposobu wykonywania rysunku, jak: tuszowe, kredowe, lawowane, tamponowane odwrócone i wielobarwne. Na kamieniu litograficznym można wykonywać również rysunki wgłębne ryte i trawione.

Obecnie w przemyśle graficznym kamień litograficzny został zastąpiony przez blachy cynkowe (offsetowe), na których wykonuje się wszelkiego rodzaju prace mające znaczenie artystyczne i użytkowe. Jednak zaznaczyć trzeba, że kamień litograficzny pozostaje materiałem niezastąpionym w technikach artystycznych. Odbitki wykonywane ż blach cynkowych nazywają się cynkografiami z blach aluminiowych zaś algrafiami.

Do druku płaskiego wprowadził cynk po raz pierwszy Herman Eberhard, który w 1823 r. opublikował w Darmstacie pracę teoretyczną na ten temat. W 1817 r. berliński grafik Gottfried Schadow (1764-1850) wykonał pierwsze rysunki na płytach cynkowych i trawił je kwasem fosforowym. Cynkografię na terenie Polski wprowadził Seweryn Oleszczyński (1801-1876) litograf i. cynkograf w Zakładzie Litografii i Cynkografii Banku Polskiego. Odbijał on dla J. F. Piwarskiego, kustosza Gabinetu Rycin Uniw. Warszawskiego, albumy cynkograficzne i in. w 1841 r.

Fotografia ma również duże zastosowanie w technice druku płaskiego i nosi nazwę fotolitografia, fotooffset, offset wgłębny, mały offset. Na płytach litograficznych lub cynkowych powleczonych emulsją światłoczułą kopiuje się negatywy lub diapozytywy fotograficzne - kreskowe lub rastrowane. Po odpowiednim spreparowaniu rysunków i wytrawieniu rysunek przyjmuje farbę. Druk próbny odbywa się na prasie litograficznej ręcznej, druk z płyt cynkowych w maszynie offsetowej pośrednio z cylindra gumowego. Wynalazek offsetu zawdzięczamy amerykańskiemu litografowi W. Rublowi w 1904 r.

Tradycyjny sposób wykonywania zdjęć i wyciągów barwnych może być zastąpiony przez elektroniczne urządzenie „Cosmo-Color", wykonuje ono automatycznie wyciągi barwne z diapozytywów. Ich jakość jest sprawdzana w luminatorze Cromalin. Następnie są one użyte do kopiowania na płytach offsetowych.

09.06.2009. 21:35

Komentarze

Ten temat nie został jeszcze skomentowany