MIEDZIORYT

W średniowieczu płatnerze i rusznikarze bardzo często wykonywaną przez siebie broń ozdabiali bogatą ornamentacją rytą i trawioną w metalu. Dla uwydatnienia rysunku w wyryte i w wytrawione kreski wcierano czarną farbę. W XV w. złotnicy rytowali różne postacie alegoryczne i ornamenty na małych blaszkach. Powstałe zagłębienia wypełniano czarną masą metalową (nigellum). Technikę tę nazwano niello. Były to prace rytownicze i próby, które przyczyniły się do rozwoju techniki druku z form wklęsłych. Za wynalazcę podają niektóre źródła włoskiego rytownika Tomassa Finiguerra (1440). Najstarszy znany nam miedzioryt datowany pochodzi z 1446 r. i przedstawia biczowanie Chrystusa. Do największych mistrzów miedziorytu we Włoszech należy Andrzej Mantegna (1431-1506), a w Niemczech Marcin Schongauer (1425- 1491), jak również Albrecht Durer (1471-1528) i inni. Sztych reprodukcyjny zapoczątkował sławny Marcantonio Raimondi (1480-1527). Współpracował on z Rafaelem, odtwarzając w miedziorycie jego dzieła, które rozchodziły się po Europie. Za pierwszego polskiego rytownika uważa się Wita Stwosza (1440-1533), twórcę ołtarza Mariackiego w Krakowie.

Znany jest polski grafik Jan Ziarnko (1575 — ok. 1630), Falk Jeremiasz — Polonus (1619—1677). Od XV—XVIII w. powstawały szkoły graficzne: niemiecka, włoska, francuska, niderlandzka, holenderska, angielska i inne, które reprezentowane były przez wielu znakomitych grafików i rytowników. Rytowanie na wypolerowanych blachach miedzianych lub cynkowych odbywa się przy użyciu rylców o przekroju rombowym, kwadratowym i półokrągłym. Rylca rombowego używa się do cięcia całego rysunku, gdyż pozwala on na otrzymanie kreski głębokiej; rylec kwadratowy służy do poszerzania nacięć wykonywanych rylcem rombowym, półokrągłym zaś żłobi się kreski grubsze. Rylce te ścięte są pod kątem mniej więcej 45°. Najlepiej ostrzy się je na drobnoziarnistym kamieniu „Missisipi" lub „Arkansas". Wyrytowane ostrym rylcem kreski nie mają chropowatych i ostrych brzegów. Powstałe zadziory i wiórki usuwa się skrobakiem, a niepotrzebne kreski wygładza się gładzikiem stalowym przez pocieranie nim płytki w kierunku cięcia kreski, używając przy tym kroplę oliwy. Wyrytowana kreska zbiega się wtedy i zasklepia. W czasie samego rytowania wykonuje się próbne odbitki na prasie miedziorytniczej. Odbitki z poszczególnych etapów pracy są często poszukiwane przez znawców sztuki miedziorytniczej.

09.06.2009. 21:02

Komentarze

Ten temat nie został jeszcze skomentowany

Dodaj komentarz

* = wymagane pole

:

:

:


5 + 8 =