WERNIKS AKWAFORTOWY

W sprzedaży nie spotykamy gotowego werniksu akwafortowego, możemy go sporządzić sami według następującej recepty:
  • wosk pszczeli żółty 4 dkg
  • mastyks sposzkowany 2,5 dkg
  • kalafonia sproszkowana 3 dkg
  • smoła szewska 1 dkg
  • asfalt syryjski 2,5 dkg

Wszystkie wymienione składniki należy dokładnie rozdrobnić. Wosk, mastyks, kalafonię i smołę topi się osobno w żelaznym lub polewanym naczyniu. Roztopione i dokładnie zmieszane składniki wlewa się do roztopionego w osobnym naczyniu asfaltu syryjskiego. Po dokładnym zmieszaniu i lekkim ostudzeniu wlewa się roztopiony werniks do gorącej wody, w której zachowuje on swą plastyczność i daje się ulepiać w gałki i laseczki. Jeżeli do roztopionego werniksu dodamy asfalt, będzie twardszy. Jednak nadmiar asfaltu może spowodować odpryskiwanie masy werniksowej. Jeżeli werniks zawiera jakieś zanieczyszczenia (obce ciała) to należy gałkę werniksu owinąć w gazę lub gęsty muślin, który podczas topienia werniksu na płytce metalowej pełni funkcję filtru, zatrzymując wszelkie zanieczyszczenia.

Chcąc płytkę metalową pokryć werniksem należy ją wypolerować drobnym papierem ściernym, pastą „refleks", odtłuścić kredą ze spirytusem, ługiem lub ziemniakiem, następnie równomiernie podgrzać na kuchence gazowej lub elektrycznej ok. 80°C. Gałkę werniksu przykłada się do płytki w kilku miejscach.- Po rozpuszczeniu się na niej masy, kładziemy płytkę na kawałku czystego papieru i lekkimi pionowymi uderzeniami skórzanego tamponu rozprowadzamy werniks od krawędzi do krawędzi płytki, cienko i równomiernie po całej powierzchni. Tak power-niksowaną płytę osmalamy kopciem nad płomieniem świecy, a po ostudzeniu powstały czarny osad wtapia się w werniks na piecyku, uważając przy tym, aby go nie przepalić. Na tak otrzymanej czarnej powierzchni werniksowej płytki możemy już rysować igłą akwafortową lub innymi narzędziami graficznymi.

Komentarze (0) 09.06.2009. 22:26

PAPIER PIGMENTOWY

Papier pigmentowy składa się z podłoża papierowego, który jest- pokryty roztworem żelatyny z cukrem z dodatkiem gliceryny i pigmentu, a następnie kwasu karbolowego jako środka konserwującego, mydła i alkoholu, aby mieszanina lepiej zwilżała podłoże papieru i dobrze dawała się nakładać na jej powierzchnię. Mieszaninę nakłada się na papier za pomocą maszyn używanych do wyrobu papieru fotograficznego. Po wysuszeniu arkusze są składane i pakowane.

Pigment o zabarwieniu rdzawym pochłania promienie świetlne. Nadmiar pigmentu w papierze mniej kontrastuje kopię. Zawartość cukru w papierze pigmentowym obniża pęcznienie żelatyny w wodzie, gliceryna zwiększa elastyczność, dodatek fenolu jest środkiem konserwującym- Papier pigmentowy powinno się przechowywać w puszkach metalowych lub w miejscach chłodnych o określonej wilgotności.

Tak otrzymany papier pigmentowy uczula się solami chromowymi (zob. dwuchromian amonu) w roztworze 4% w wanience, a następnie suszy się na odtłuszczonej tafli szklanej podobnie jak odbitki fotograficzne. Wysuszony papier pigmentowy odskakuje od szyby, przybierając wysoki połysk na swej żelatynowej powierzchni. Teraz papier zdatny jest do kopiowania do kilkunastu godzin i wszelkie prace na nim trzeba wykonywać przy świetle jasnopomarańczowym.

Papier pigmentowy uczulony na światło używany jest w rotograwiurze iw heliograwiurze. W rotograwiurze, do kopiowania rastru i diapozytywu fotograficznego, a następnie do przenoszenia kopii na cylinder pokryty galwanicznie koszulką miedzianą. Papier pigmentowy z kopią przyklejoną do cylindra miedzianego pod wpływem kąpieli w ciepłej wodzie rozdziela się, tzn. zdejmuje się papier (podłoże), na cylindrze pozostaje błonka żelatynowa, która zależnie od stopnia naświetlenia posiada powierzchnię mniej lub więcej napęczniałą. Przez cieńsze partie żelatyny (nie naświetlone) chlorek żelazowy przenika szybciej i trawi głębiej, tworząc w odbitce tony ciemniejsze, gdyż forma drukująca zatrzymuje więcej farby, przez partie grubsze zaś żelatyny (naświetlone) chlorek żelazowy przenika znaczenie wolniej, trawiąc płyciej i tworząc na odbitce tony jasne i światła, gdyż forma drukująca zatrzymuje mniej farby (zob. Heliograwiura, rotograwiura, chlorek żelazowy).

Komentarze (0) 09.06.2009. 22:24

PREPARATY DO DRUKU PŁASKIEGO

PREPARAT DO TRAWIENIA KAMIENI LITOGRAFICZNYCH

  • 1. Guma arabska lub dekstryna w roztworze wodnym bez dodatku kwasu azotowego.
  • 2. Guma arabska lub dekstryna w roztworze wodnym z minimalnym dodatkiem kwasu azotowego. Działa wolno na wapień. Banieczki kwasu ukazują sie po paru sekundach.
  • 3. Guma arabska lub dekstryna w roztworze wodnym z większym dodatkiem kwasu (na 1 litr roztworu gumy 25 g stężonego kwasu azotowego). Kwas reaguje na kamień litograficzny dosyć gwałtownie pieniąc się.

PREPARATY DO TRAWIENIA BLACH CYNKOWYCH (OFFSETOWYCH)

  1. Sól Stroeckera (zawiera fosforan amonowy, azotan amonowy lub chloran amonowy) w postaci białego proszku służy do trawienia blach cynkowych. Używa się go w słabym roztworze wodnym gumy arabskiej (46/»).
  2. Kwas fosforowy 1 część gęsta guma arabska 100 części kwas garbnikowy 8-10 części
  3. Guma arabska 60 g kwas chromowy 5 g

PREPARAT DO TRAWIENIA PŁYT ALUMINIOWYCH

kwas fosforowy 2 cm' kwas octowy 0,5 cm' woda 50 cm3 guma arabska 250 cm3 (roztwór średniogęsty) PREPARATY ODKWASZAJĄCE (UCZULAJĄCE) PŁYTY CYNKOWE I ALUMINIOWE
  • kwas azotowy 4 cm3
  • ałun potasowo-glinowy 5 g
  • woda 220 cm3
  • nasycony roztwór kwasu szczawikowego 50 cm3
  • woda 220 cm3
stosuje się do płyt aluminiowych
  • kwas octowy 11 cm3
  • woda 220 cm3

Komentarze (0) 09.06.2009. 22:24

PAPIERY PRZEDRUKOWE

Papiery przedrukowe, tzw. suche służą do wykonywania prac artystycznych kredką litograficzną i tuszem litograficznym (terpentynowym).

I recepta na emulsję:

  • mąka pszenna 5 dkg
  • guma arabska lub dekstryna 1 dkg
  • klej stolarski 2 dkg
  • kreda szlamowana 1-3 dkg

Emulsję należy rozprowadzić cienko na papierze gładkim dobrze klejonym.

II recepta na emulsję:

  • mąka pszenna 3 dkg
  • guma arabska lub dekstryna 2 dkg płynne białko 1 jajo
  • terpentyna francuska 10 kropel

Mąkę pszenną rozmieszać w wodzie, zagotować, następnie przecedzić, ostudzić i dodać innych składników rozpuszczonych w wodzie. Emulsję rozprowadza się starannie szerokim pędzlem o miękkim długim włosie po papierze groszkowanym lub gładkim. Powyższa emulsja może być użyta do papieru tzw. transparentowego, tj. gładkiej kalki techniczne] do przenoszenia konturów z oryginału na kamień litograficzny lub płyty cynkowe. Emulsja może być rozprowadzona po papierze 1-3 razy po wyschnięciu każdej warstwy. Przed przeniesieniem rysunku z papieru przedrukowego „suchego" na kamień litograficzny należy go włożyć między wilgotne makulatury na ok. pół godziny. Jeżeli rysunek wykonany był dość dawno, np. przed miesiącami, pozostawiamy go tak około godziny. Napojony wilgocią papier przedrukowy wykazuje przylep-ność i z takiego można wykonać przedruk.

Papiery przedrukowe „mokre" służą do przenoszenia rysunków wykonanych na kamieniu litograficznym. Do pokrycia papieru przedrukowego „mokrego" stosuje się emulsję, którą można przygotować dwoma sposobami:

I recepta:

  • żelatyna sproszkowana 5 dkg
  • gliceryna 5-8 dkg
  • alkohol 458/o 5 dkg
  • woda 0,75 1
Emulsję rozpuszcza się ciepłą wodą

II recepta:

  • mąka ryżowa 10 dkg
  • miód pszczeli płynny 10 dkg
  • żelatyna 3 dkg
  • gliceryna 4 dkg
  • woda 0,75 1

Do rzadkiego klajstru z mąki ryżowej dodaje się rozpuszczoną żelatynę, a następnie inne składniki. Jeżeli emulsja jest za gęsta, to można dodać wody. Podgrzaną emulsję rozprowadza się równomiernie po papierze cienkim, klejonym, unikając przy tym tworzenia się smug. Jeżeli papier przedrukowy ma małą lepkość, to dodaje się do emulsji miodu i gliceryny. Ważną rzeczą jest uzyskanie odpowiedniej lepkości papieru, która by utrzymywała się przez dłuższy okres czasu. Pewna wprawa, osiągnięta przy wyrobie papierów przedrukowych i praktycznym ich zastosowaniu, pozwoli na osiągnięcie zadawalających wyników.

Do kopiowania obrazu fotograficznego w druku płaskim nadaje się każdy papier przedrukowy, który w odpowiedniej kąpieli światłoczułej nabiera właściwości fotograficznych. Papier pozbawiony chłonności, przez zaklejenie Majstrem krochmalowym, powleka się warstwą żelatynową, a następnie po wysuszeniu wkłada się do kąpieli:
  1. dwuchromian potasowy 30 g
  2. woda destylowana 100 cm3
  3. amoniak 2 cm3

Kąpiel naczulająca trwa od 2-4 minut w pomieszczeniu zaciemnionym. Następnie papier zawiesza się na klamerkach, aby wysechł. Tak przygotowane papiery zachowują czułość do ok. 4 dni. Najlepiej jednak użyć je na drugi dzień. Naświetlanie papieru trwa od 15-20 min., zależnie od gęstości negatywu i siły światła. Konieczne są jednak próby.

Komentarze (0) 09.06.2009. 22:20

WERNIKS LITOGRAFICZNY

1 część sproszkowanego asfaltu syryjskiego z dodatkikem wosku pszczelego zalewa się z 2 cz. terpentyny francuskiej. Składniki rozpuszczcza się na ciepło w łaźni wodnej.

Werniks rozprowadza się po kamieniu litograficznym płaskim miękkim pędzlem. Rozprowadzenie werniksu może się odbywać przez polanie na pochyło ustawiony kamień litograficzny. Werniks powinien spływać wolno i pokrywać jednolicie kamień litograficzny możliwie jak najcieńszą warstwą. Można też użyć do pogruntowania rozpuszczony w terpen^ tynie francuskiej werniks akwafortowy. Wypróbowanym sposobem jest pokrywanie kamienia litograficznego werniksem za pomocą rozpylacza. Werniks trzeba odpowiednio rozcieńczyć terpentyną francuską, Po kilkunastu godzinach werniks powinien być suchy i przydatny do wykonywania pracy artystycznej.

TYNKTURA DO WZMACNIANIA I ZMYWANIA RYSUNKÓW LITOGRAFICZNYCH

  • farba kredowa (czarna) 12 cm3
  • farba przedrukowa 12 cm3
  • asfalt syryjski w płynie 12 cm3
  • wosk pszczeli 5 g
  • olejek terpentynowy 120 g

Komentarze (0) 09.06.2009. 22:18