Obrazy olejne

RYSUNEK OŁÓWKIEM SREBRNYM

Ołówek srebrny był już znany Rzymianom. Najstarsze rysunki ołówkiem srebrnym, które zachowały się we Włoszech, pochodzą z około roku 1400. Wiek XV i XVI to okres największej popularności tej techniki. Mistrzem w niej był A. Diirer. W XIX w. używali go Prerafaelici. Ołówek srebrny jest cienkim prętem z miękkiego srebra, może zawierać w swoim składzie domieszkę ołowiu. Wyrabiano też ołówki ze stopu ołowiu i cyny. Grubość kreski jest prawie jednakowa, delikatna, w tonacji srebrnoszara. Technika ta jest precyzyjna dzięki ostrej kresce, przypominającej kreskę miedziorytu lub akwaforty. Poprawki można przeprowadzać tylko przez wydrapywanie żyletką lub ostrym nożykiem. Pod wpływem związków siarki zawartych w powietrzu następuje żółknięcie kreski.

Jako podobrazie służy pergamin zwierzęcy i papier pokryty odpowiednią zaprawą, aby ołówek srebrny pozostawił ślad.

1. Woda klejowa z kleju kostnego lub spoiwa temperowego z dodatkiem 10% ałunu.
2. Woda klejowa, 1 część bieli cynkowej, 1 część bieli barytowej (gęstość śmietany).
3. Woda klejowa, 1 żółtko jaja na 1/4 litra ciasta zaprawowego (biel cynkowa, biel barytowa).

W wieku XVI pojawiają się zaprawy podbarwiane. Np. we Włoszech barwiono na czerwono, zielono, szarawo i niebiesko. Ciasta zaprawowe wprowadza się cienko i równo kilkakrotnie na powierzchnię papieru pędzlem, następnie szlifuje się drobnoziarnistym papierem ściernym osadzonym na klocku.

Komentarze (0) 06.06.2009. 12:18

GWASZE AKRYLOWE

Gwasze akrylowe firmy Rowney sporządza się ze spoiwa pochodzącego z syntetycznych żywic akrylowych, specjalnie dobranych do tego rodzaju farb w połączeniu z pigmentami. Gwaszami akrylowymi można malować nie tylko na papierach i kartonach, ale i na celuloidzie, staniolu i innych materiałach. Po wyschnięciu rysunek malowany tymi gwaszami jest trwały, wodoodporny, elastyczny, nie łamliwy przy zginaniu podłoża. Farby rozmieszane mniejszą ilością wody dobrze pokrywają warstwę poprzednią (dobrze wyschniętą), bez obawy rozpuszczania i przenikania kolorów. Zaletą gwaszów akrylowych jest jeszcze równe pokrywanie płaszczyzn matową powłoką, która ma zastosowanie do celów graficznych i dekoracyjnych. Prószenie wykonuje się za pomocą pistoletu (areografu) i wymaga gwaszu rozcieńczonego w stosunku 1 cz. farby — 3 cz. wody, aby dobrze przedostawały się przez cienkie rurki. Po użyciu należy pistolet dokładnie wypłukać, a w czasie pracy w przerwach jego wylotowy otwór zanurzyć w wodzie. Firma Rowney produkuje gwasze akrylowe w 55 kolorach, które można mieszać z sobą, uzyskując bogatą gamę kolorów wypadkowych.

Komentarze (0) 06.06.2009. 01:44

Malowanie farbami akrylowymi

Farby akrylowe, najbardziej rozpowszechnione, przybrały swoją nazwę od spoiwa — emulsji sporządzonej z syntetycznych żywic akrylowych. W produkcji tych farb stosuje się sporą ilość odmian żywic syntetycznych o odrębnych właściwościach. Znane są nam farby polimerowe produkcji holenderskiej firmy Talensa, szybko schnące i połyskujące oraz farby akrylowe CRYLA i polimerowe PVA firmy Rowneya produkcji angielskiej — wolniej schnące i bardziej matowe.

Za podobrazie mogą służyć drewno, płótno, tektura, pilśń, blacha, tynk itp., pokryte specjalną zaprawą (podkładem akrylowym) lub cienką warstwą farby akrylowej. Nie zaleca się malowania na zaprawie tłustej, olejnej. Pigmenty najwyższej jakości zmieszane ze spoiwem akrylowym dają farby czyste, intensywne w kolorze dzięki krystalicznej przejrzystości emulsji. Elastyczne, nawet kładzione grubymi warstwami (impasto), a po wyschnięciu stają się niezmywalne, wodoodporne i trwałe. W cienkich warstwach schną szybko (ok. 15 minut), w grubych zaś wolniej (ok. 1 godz.). Mieszanie i rozcieńczanie farb odbywa się za pomocą wody.

Maluje się tymi farbami bardzo cienko i laserunkowo, wtedy obraz przypomina akwarelę, jak również grubo przez nakładanie pędzlem i szpachelką (modelowanie, faktury), uzyskując podobieństwo do obrazu olejnego. Malowanie powinno odbywać się w granicach temperatur od 12—22°C. Farby akrylowe wyciska się z tub w potrzebnej ilości na paletę plastykową, porcelanową lub szklaną. Farby spryskuje się od czasu do czasu wodą, aby nie zasychały. Zaschnięte farby zeskrobuje się nożem.

Pędzle w czasie malowania należy trzymać w naczyniu z wodą. Zaschnięte zaś moczy się w spirytusie denaturowym przez parę godzin, a po tym czasie usuwa się farbę lub moczy się w ksylenie (dwumetylo-benzen).

Aby opóźnić wysychanie farb akrylowych, powierzchnię podobrazia podczas malowania spryskuje się wodą za pomocą rozpylacza lub też dodaje się do f-arb tzw. opóźniacza w płynie (medium). Ponieważ spoiwo akrylowe ma właściwości klejące, przeto można na mokrym jeszcze malowidle przyklejać kawałki drewna, płótna, przysypywać piaskiem, żwirem itp. Powierzchnię obrazu bardziej połyskującą lub matową otrzymuje się przez dodawanie do farb odpowiedniej emulsji, np. CRYLA medium nr 1. Farby akrylowe używane są w malarstwie, podobnie jak olejne, w reklamie, dekoracjach wystawianych na wolnym powietrzu. Zabrudzone obrazy można umyć wodą z mydłem bez środków chemicznych. Farby akrylowe w tubach są trwałe do siedmiu lat, media zaś do trzech lat.

Komentarze (0) 06.06.2009. 01:36

TWORZYWA SZTUCZNE W MALARSTWIE

Po drugiej wojnie światowej nastąpił gwałtowny rozwój tworzyw sztucznych, na które jest olbrzymie zapotrzebowanie. Wypierają one często materiały tradycyjne, jak: papier, szkło, kamień, beton, stosuje się je również do uszlachetniania materiałów tradycyjnych nadając im nowe właściwości jak np. formowanie, zabarwianie. Poza tym są one odpowiednim materiałem do sporządzania spoiw dla wielu technik artystycznych. * Tworzywa sztuczne to żywice (polimery) z domieszką stabilizatorów, wypełniaczy, plastyfikatorów, zmiękczaczy, utwardzaczy i środków barwiących. Jest to wielka grupa związków wielkocząsteczkowych nazwana polimerami, polikondensatami, żywicami, masami plastycznymi. Reakcja polimeryzacji (łańcuchowa) polega na łączeniu się podstawowych cząsteczek — monomerów (najmniejsze ugrupowanie atomów) powstających pod wpływem działania światła, temperatury, ciśnienia lub katalizatorów. Małe cząsteezki polimeru wiążą się i w miarę wzrostu masa tworzywa ciekłego gęstnieje i przechodzi w stan stały. Istnieje szereg technologicznych sposobów reakcji polimeryzacji. Tworzywa sztuczne mogą spełniać różne zadania w technikach malar^ stwa — występują w różnych postaciach w formie zapraw (gruntów), spoiw, farb i werniksów. Spośród różnych odmian podstawowymi żywicami (polimerami) stosowanymi w malarstwie są:

• polioctan winylu,
• polimetakrylan metylu,
• polistyren,
• żywice akrylowe,
• żywice polisterowe,
• żywice fenolowe,
• żywice melaminowe
• żywice inne.

Wymienione wyżej tworzywa są termoplastyczne o budowie liniowej. Polimetakrylan metylu, polioctan winylu, polistyren mają właściwości topienia się w temperaturze od 150 do 250°C i rozpuszczania w rozpuszczalnikach. Dają się kształtować przez artystę przy użyciu kolby, płomienia czy dmuchów. Mogą one występować w postaci mlecznobiałej emulsji, najczęściej emulsji wodnej. Tworzywa o budowie przestrzennej termoutwardzalne i chemoutwardzalne są nierozpuszczalne.Rodzaj farb i charakter techniki malarskiej zależy głównie od spoiwa. Podstawową funkcją spoiwa jest łączenie barwideł i podłoża. Spoiwo powinny charakteryzować przejrzystość, bezbarwność, przyczepność (adhezja), elastyczność, rozpuszczalność, trwałość (okres czasu, kiedy tworzywo nadaje się do pracy — malowania) i wreszcie utwardzalność.

Spoiwa w bezpośrednim kontakcie z barwnikami działają na nie chemicznie i fizyczne. W wyniku tego oddziaływania barwnik może być utrwalony, zachowując swoją barwę, lub może być zmieniony. W oddziaływaniu fizycznym spoiw na barwniki zachodzą w barwie zmiany wynikające z różnic współczynników załamania światła. Jeśli współczynnik załamania światła spoiwa i barwnika jest zbliżony, barwa staje się przyciemniona, pogłębiona, jeśli wzrasta różnica między współczynnikami, barwa staje się jaśniejsza.

Barwniki zmieszane ze spoiwem (rozpuszczalne w spoiwie) tworzą masę jednorodną dającą przez rozpuszczenie czyste efekty barwne w świetle przechodzącym. Pigmenty (nierozpuszczalne w spoiwie) nie tworzą całkowicie jednorodnej masy, ulegając zatopieniu. Czyste laserunki uzyskuje się przeważnie przez mieszanie ze spoiwem barwników i pigmentów krystalicznych, które posiadają identyczny ze spoiwem współczynnik załamania światła. Omówimy tylko dwa spoiwa — polioctan winylu i polimetakrylan metylu (spoiwo akrylowe). Specjalnie zainteresowanych polimerami stosowanymi w malarstwie odsyłamy do książki: J. Bruzda, K. Dziedzic, Tworzywa sztuczne w plastyce, Wyd. Arkady, Warszawa 1974.

Polioctan winylu

Polioctan winylu jest polimerem o budowie liniowej (termoplastycznym), powstałym przez polimeryzację octanu winylu. Jest ciałem bezbarwnym i przeźroczystym o współczynniku załamania światła 1,46. Rozpuszczalny w alkoholach, estrach, węglowodorach aromatycznych. Lekko miękki już w temperaturze 40°C, w temperaturze 120°C płynie nieodwracalnie, a w temperaturze 150°C rozkłada się, czyli wytrzymałość jego maleje wraz ze wzrostem temperatury.

Polioctan winylu jako spoiwo malarskie daje czyste efekty kolorystyczne —: żywe, nasycone i głębokie przypominające efekt akwareli w stanie wilgotnym. Powodem tego jest niski współczynnik załamania światła zbliżony do współczynnika wody 1,33. Przyczepność cienkich powłok polioctanowych jest duża, wzrasta po zmieszaniu z wypełniaczami, np. pigmentami. Do barwienia polioctanu i do pracy malarskiej mogą być stosowane wszystkie barwniki i pigmenty. Polioctan winylu bywa również używany do impregnacji drewna nadając mu dużą odporność na działanie czynników zewnętrznych. Farby mogą posiadać spoiwa w postaci roztworu polioctanowego lub emulsji wodnej polioctanowej. Roztwór polioctanu można otrzymać przez polimeryzację w roztworze lub przez rozpuszczenie stałego polimeru perełkowego w alkoholu etylowym lub octanie butylu. Otrzymuje się wtedy gęstą, klarowną ciecz, rozcieńczoną tymże rozpuszczalnikiem. Wyschnięta masa polioctanowa wraz z wypełniaczem i pigmentami może służyć do kształtowania płaskorzeźby i rzeźby. Spoiwo polioctanowe z piaskiem kwarcowym, mączką kamienną, kredą, gipsem (jako wypełniacze) jest dobrą zaprawą w malarstwie ściennym wykazującym po wyschnięciu twardość i wytrzymałość.

Emulsja wodna polioctanu winylu powstaje w wyniku polimeryzacji w fazie rozpuszczonej. Drobne kropelki monomeru rozpuszczone są w środowiskach wodnych z inicjatorem przy udziale emulgatorów o charakterze mydeł. Otrzymana mleczna emulsja wodna jest zarazem spoiwem malarskim i klejem. Rozcieńczanie emulsji w połączeniu z pigmentami i barwnikami odbywa się za pomocą wody. Z emulsją wodną można mieszać różne wypełniacze. Spoiwa akrylowe. Podstawowym materiałem spoiw akrylowych jest polimetakrylan metylu — tworzywo termoplastyczne o budowie liniowej. Jest on ciałem stałym, szklistym, bezbarwnym i przeźroczystym o współczynniku załamania światła 1,49. Temperatura zeszklenia ok. 80—100°C, temperatura płynięcia ok. 170—180°C. Rozkłada się w temperaturze 230—300°C. Rozpuszczalny w węglowodorach, w bezwodniku kwasu octowego, benzenie, acetonie, toluenie (szkodliwy!). Ciecz,zestala się pod wpływem, światła, ciepła i katalizatorów.

Polimetakrylan metylu

Polimetakrylan metylu należy do tworzyw dających się kształtować w temperaturze plastycznego formowania 130—150°C, można wtedy otrzymywać również cienkie i twarde błony ze skłonnością. do pękania. W handlu występują tworzywa w formie arkuszy pod nazwą pleksiglas, metaplex. Po pewnym czasie zachodzą w tych materiałach objawy starzenia się. Posiadają dużą odporność na działanie czynników atmosferycznych, dzięki czemu spoiwa polimetakrylanu metylu nadają się do zewnętrznego malarstwa ściennego. , Można z tym spoiwem mieszać pigmenty stosowane do produkcji farb olejnych, jak również barwniki i pigmenty do tworzyw sztucznych. By-, wają spoiwa używane również jako środki wiążące w witrażownictwie. Polimetakrylan metylu jako spoiwo występuje w kilku odmianach — w postaci roztworu, perełki, płyty, bloki w stanie sproszkowanym, rozpuszczone w rozpuszczalnikach organicznych oraz w postaci emulsji wodnej — mleczka rozcieńczonego wodą.

Komentarze (0) 06.06.2009. 01:34

PASTELE OLEJNE

Pastele olejne PANDA produkowane przez firmę holenderską Talens przypominają kształtem powszechnie znane pastele. Zestaw kolorów jest znaczny — od jasnych tonacji delikatnych do ciemnych intensywnych w kolorze. Pastele PANDA dosyć miękkie, jakby tłuste, mogą być użyte do malowania na podłożu szorstkim i gładkim, jak papier, tektura, drewno, płótno itp. Pastelami można rysować, rozcierać je palcem, dłonią lub szpachelką, lawować pędzlem przy użyciu terpentyny lub spirytusu denaturowanego. Pastele rozpuszczone na piecyku w metalowych miseczkach są świetnym materiałem malarskim dającym w efekcie obrazy podobne do malarstwa akwarelowego i olejnego, zależnie od sposobu malowania. Malowidła i rysunki po wyschnięciu są elastyczne i trwałe. Jaśniejsze tony pasteli PANDA niestety nie pokrywają dobrze tonów ciemniejszych. Tony ciemniejsze niepożądane należy zeskrobywać narządkiem do wydrapywania. Utrudnione jest również mieszanie kolorów, dlatego w zestawie kolorów znajduje się 45 kredek. Efekty sgraffita uzyskuje się przez wydrapywanie farby (pasteli olejnej) nałożonej na podłoże pokryte temperą lub tuszem itp. Pastele PANPA utrwala się specjalnym werniksem przez pokrycie rysunku pędzlem i jednocześnie uzyskuje się błyszczącą powłokę. Pędzle wymywa się w wodzie, a zaschnięte w acetonie.

Komentarze (0) 06.06.2009. 01:31